Współczesne zasady najmu są jasno określone. Za czasów Pana Jezusa nie było ustaw, ale też obowiązywały dość klarowne zasady dzierżawienia. Gospodarz z przypowieści przygotował winnicę do uprawiania. To nie było puste, kamieniste pole, na którym należało zaczynać wszystko od początku. Pracownicy z nieznanego powodu nie chcą płacić dzierżawy. Co więcej, kolejnych wysłańców gospodarza traktują jak największych krzywdzicieli i zabijają ich. Gospodarz reaguje w niezrozumiały dla nas sposób: zamiast nasłać na nich uzbrojonych pachołków i domagać się sprawiedliwości, wysyła do winnicy swojego syna, licząc, że pracownicy go uszanują (Mt 21,37).

Historia ludzkiej miłości pokazuje, jak bardzo boli miłość odrzucona. Człowiek, który czuje się odrzucony, zamyka się w sobie albo mści się okrutnie, ale zawsze odrzuceniu towarzyszy poranienie i ból. Liturgia słowa pokazuje nam dziś Boga na bardzo ludzki sposób. To uświadamia nam, że Bóg nie jest bezduszną istotą, czyhającą tylko na potknięcia człowieka. Historie, które słyszymy, ukazują Boga, który cierpi z powodu odrzucenia Jego miłości przez człowieka. Jezus przyszedł, aby ukazać nam miłość Boga. Przypowieść o nieuczciwych dzierżawcach jest wołaniem o ludzką wzajemność wobec Bożej miłości. Święci, tak jak św. Franciszek z Asyżu, ubolewali nad tym, że ludzie nie odwzajemniają Bożej miłości. Również dziś, gdy tyle mówi się o miłości, o prawie do niej i o tym, by ją za wszelką cenę realizować, paradoksalnie coraz więcej jest odrzuconych, połamanych miłości. Coraz więcej ludzi odrzuca też niestety miłość Bożą. Jak ja odpowiadam na Bożą miłość? Czy Bóg nie może poczuć się przeze mnie odrzucony?

Słowa Jezusa najczęściej były słowami pocieszenia, miłości, otuchy. Dziś Jezus nie chce ukrywać przed nami dramatycznej konsekwencji niektórych ludzkich wyborów. Winnica bardzo często symbolizuje królestwo Boże. Od Boga pochodzi całe stworzenie: kosmos, Ziemia, przyroda i człowiek. Od Boga otrzymaliśmy również życie, na zasadzie swoistej dzierżawy. Pan Jezus mówi o ludziach, którzy wyrzucają Boga ze swojego życia. Część ludzi, także ochrzczonych, ignoruje Boga, a część zwraca się wprost przeciwko Niemu. Bóg potrzebuje naszej miłości, naszych modlitw i dobrych uczynków. W trakcie homilii potrzebny będzie stolik, kosz cukierków i dwa mikrofony.

Jezus wyraźnie mówi nam dzisiaj, że dla Boga nie liczą się słowa oraz piękne deklaracje. Bóg oczekuje konkretnych czynów. W chrześcijańskim życiu nie może być rozdźwięku między modlitwą, wiedzą o Bogu i wiarą w Niego a codziennością. W stwierdzeniu: „Jestem wierzący, ale niepraktykujący”, brakuje logiki i konsekwencji. Każdy rodzic chce, aby dziecko było mu posłuszne. Obietnice, nawet jeśli są bardzo piękne, nas nie zadowolą. Oczekujemy czynów. Nie lubimy dwulicowości i obłudy. Nie potrafimy zaakceptować ludzi, którzy co innego mówią, a co innego robią. Jezus gani taką postawę. Brak konsekwencji i postawa dwulicowości pojawiają się także w naszym chrześcijańskim życiu. Czy nasze codzienne życie, nasze uczynki są zawsze zgodne z Bożymi przykazaniami, nauką Jezusa i Kościoła? Często wyznajemy wiarę tylko w kościele, a potem w pracy, w rodzinie, przyjmujemy zupełnie inne kryteria postępowania.

Bóg – miłujący Ojciec zapraszający nas do współpracy. Jezus – Syn Ojca, który doskonale wypełnił Jego wolę. Syn marnotrawny – od nieposłuszeństwa do komunii z miłosiernym Ojcem. Europa – świat bez Boga. Miejsce Boga w moim życiu. Czy mam czas dla Niego? Młodzież przystępująca do sakramentu bierzmowania pytana jest przez biskupa: „Powiedzcie przed zgromadzonym tu Kościołem, jakich łask oczekujecie od Boga w tym sakramencie?”. Kandydaci publicznie i głośno odpowiadają: „Pragniemy, aby Duch Święty, którego otrzymamy, umocnił nas do mężnego wyznawania wiary i do postępowania według jej zasad”. A co dzieje się dalej? W najbliższą niedzielę po bierzmowaniu na niedzielnej Eucharystii stawia się – jak uczy doświadczenie – połowa (a może mniej) młodych chrześcijan, którzy kilka dni wcześniej mówili, że pragną Ducha Świętego, by mężnie wyznawać wiarę i postępować według jej zasad. Wierność Bogu i wierność sobie – od słów do czynów.

Jest wiele rzeczy, które lubimy robić, i wiele obowiązków, przed którymi staramy się uciekać. Większość ludzi ma serca napełnione dobrymi intencjami i wrażliwością wobec bliźnich. Bardzo często jednak nie przekłada się to na uczynki. Ograniczają nas lenistwo, bierność lub egoizm. Szatan przekonuje nas, że sama intencja spełnienia dobrego uczynku wystarcza, by czuć się dobrym człowiekiem. Dobrymi intencjami jest piekło wybrukowane. Żaden nasz dobry ani zły uczynek nie przepada raz na zawsze. Skutki naszych uczynków przynoszą podwójne owoce: teraz i w wieczności. W trakcie homilii potrzebny będzie worek na śmieci lub kosz ze starymi papierami oraz telefon komórkowy.

Dziś bardzo często przelicza się wartość człowieka według kategorii jego wydajności, produktywności, mobilności. To są podstawowe sprężyny, które napędzają społeczeństwa i cywilizacje. Obraz społeczeństwa, często używany w naszych rozmowach, jest niezwykle charakterystyczny: nieustanny wyścig szczurów. Świat przestaje być gościnnym domem, w którym jest miejsce przy stole dla każdego człowieka. Zanika obraz życia jako pielgrzymki. Jest wyścig lub walka. Obrazy, których używamy do opisu świata, nie są obojętne. Z niepokojem pytamy: „Czy nie przekroczyłem już granicy? Czy nie sprzedałem samego siebie?”.

Sprawiedliwość to cecha, na którą jesteśmy szczególnie wyczuleni. Najwyżej ocenia się właśnie nauczycieli sprawiedliwych. Tylko… co jest sprawiedliwe? Czy sprawiedliwość polega na tym, by każdemu dać po równo, czy też według jego potrzeb, albo według włożonej pracy? Jak ma wyglądać sprawiedliwość? Jezusowa przypowieść o robotnikach w winnicy wygląda na przykład ewidentnej niesprawiedliwości: płaca była nieadekwatna do włożonego w pracę wysiłku. Jednak sprawiedliwość właściciela opierała się na czym innym – na zawartej umowie i… hojności. Przypowieść o robotnikach w winnicy mówi o sprawiedliwości Bożej, która różni się od naszego myślenia o sprawiedliwości. Bóg jest sprawiedliwy – to znaczy szczodry, hojny. Daje pełnię zbawienia.